ivp böbrek filmi nedir – ivp nasıl çekilir – İVP neden yapılır

ivp böbrek filmi nedir – ivp nasıl çekilir – İVP neden yapılır

Böbrek hastalıklarının tanısı ve tedavisinde önemli bir yöntem olan IVP yöntemi,hazırlığı çekimi, zararları ve faydaları, IVP test raporu gibi değişik yönlerden dolayı hastalardan çok sayıda soru talep edilen bir böbrek filmi yöntemidir. Bu yazıda hem IVP yöntemi ile film nasıl çekilir onu anlatacağız hem de böbrek hastalıklarının tedavisi ve böbrek hastalarına öneriler ile ilgili bilgiler vereceğiz.

Yapılan muayeneniz sonucunda hekiminiz, rahatsızlığınızın nedeninin kesin olarak anlaşılabilmesi ve en uygun tedavinin verilebilmesi amacı ile sizden BÖBREK VE İDRAR YOLLARI ilaçlı (IVP) filmi çektirmenizi istemektedir.

BÖBREK VE İDRAR YOLLARI iNCELEMESi

IVP böbrek inceleme filmi, böbrek ve idrar yolları hastalıklarının tanısında başvurulan radyolojik bir inceleme yöntemidir. Bu inceleme hastanemizin Tıbbi Görüntüleme ve Girişimsel Radyoloji Merkezi’nde, bu alanda uzmanlık eğitimi almış hekimlerimiz tarafından yapılmaktadır. Böbrekler ve idrar yolları, karın içi organları (özellikle barsaklar) tarafından örtüldüklerinden röntgen filmlerinde net izlenemezler. Onları net olarak görüntüleyebilmek için incelemeye gelmeden önce barsaklarınızın boşaltılması amacı ile önceden “müshil” adı ile tanıdığımız bir ilaç kullanmanız gerekmektedir. Bu amaçla inceleme randevunuzdan önce size tarif edildiği şekilde hazırlığınızı yaptıktan sonra hiçbir şey yemeyerek hastaneye aç karnına gelmelisiniz. Özellikle hatırlatmak isteriz ki inceleme öncesi sigara, çay, gazlı ve kolalı içecekler içmeniz, incelemenizin yapılış süresini uzatabilir ve inceleme bulgularınızda da yanılgılara yol açabilecek etkilerde bulunabilir. Içecek olduğunuz müshil ilacı sizi geçici olarak ishal yaparak barsaklarınızın boşalmasını sağlayacaktır. Ilaç, etkisini genellikle 8-10 saat içinde göstereceğinden size bildirilen dozların dışına çıkmamanızı öneririz. Bununla beraber kişilerin beslenme alışkanlıklarına ve bünyelerine bağlı olmak üzere bu tür ilaçların bir defalık kullanımları her zaman etkili olmayabilmektedir. Bu durumda incelemenizi yapacak olan uzman hekimimiz sizin bir kere daha bu ilacı kullanarak inceleme için gelmenizi isteyebileceği gibi, inceleme öncesi “boşaitıcı lavman” önererek de bu sorunu giderebilir.

IVP filminde; böbreklerinizin ve idrar yollarınızın görüntülenmesi amacı ile “Radyolojik Kontrast Ilaçlar” adını verdiğimiz bir ilacın damar yolu ile enjeksiyonu gerekmektedir. Bu ilaçlar “iyot” içerirler ve kana karıştıktan sonra böbrekler tarafından süzülerek, röntgen filminde böbrek ve idrar yollarının görüntülenmesini sağlarlar. Bu amaçla kullanılan çeşitli kontrast maddeler bulunmaktadır. Iyot, alerjik bir madde olduğundan, damar yolu ile uygulanması sonrasında, çok ender de olsa, bazı hastalarda alerjik reaksiyonların oluşmasına neden olabilir. Bunlar hafif bulantı hissi, kızarıklık, bazen döküntülerin oluşması gibi reaksiyonlar olup hemen düzelen rahatsızlıklardır. Bu tür ilaçlar doğrudan doğruya uzman hekimlerimiz denetiminde uygulandığından en ufak bir endişe duymamalısınız. Ancak, bazı alerjik bünyeli hastalarda “iyot”lu kontrast maddelerin daha ciddi alerjik reaksiyonlara da yol açabileceği bilinmektedir. Bu nedenle eğer; bilinen bir alerji hastalığınız varsa (astım, saman nezlesi gibi) ya da bu tür ilaçlar daha önce size uygulanmış ve herhangi bir rahatsızlığınız olmuş ise, bunu inceleme öncesinde radyoloji uzmanımıza bildirmenizi rica ediyoruz. Bu durumda rahatınız için gerekli ek önlemler alınabileceği gibi, daha farklı ilaç uygulamalarına veya inceleme yöntemlerine de karar verilebilir.

Bu ilacın tatbikinde, tamamen size özel ve uygulandıktan sonra atılan (disposable). özel setler kullanılmakta ve tüm bu işlemler hijyenik koşullarda yapılmaktadır. Inceleme yaklaşık 30-45 dakika kadar sürecektir. incelemeleriniz tamamlandıktan sonra uzman hekimimiz filmlerinizi kontrol ederek bulgularını ayrıntılı bir rapor şeklinde hazırlayacaktır. Filmleriniz ve inceleme bulgularınızı içeren radyoloji raporunu Tıbbi Görüntüleme ve Girişimsel Radyoloji Merkezi bankosundan alacaksınız. Sizden bu incelemeyi isteyen hekiminize, film ve sonuçlarınızı mutlaka göstermeniz gerektiğini bir kere daha hatırlatmak isteriz. IVP iNCELEMESi içiN YAPıLMASı GEREKENLER 1.Herhangi bir ilaç kullanıyorsanız hekiminize mutlaka söyleyiniz. işlem öncesi bazı ilaçların en az 24 saat öncesinde kesilmesi gerekmektedir. (Metformin, aminoglikozid, NSAID gibi) 2.Böbrek yetmezliği öyküsü olanlar ve 40 yaşın üzerindeki herkesin IVP öncesinde Kreatinin düzeyine bakılması gerekmektedir. 3.10 yaşından küçük çocuklar için hazırlık gerekmemektedir. 4.Inceleme gününden iki gün önce diyete başlayınız. Çorba, püre, meyve suyu, muhallebi, puding, komposto vb. yağsız, hafif ve posa bırıkmayan gıdalar alınız. Çiğ sebze, meyve, salata, süt ve yoğurt yemeyiniz. 5.Diyetin ilk günü, verilen ilacın birinci yarısını akşam yemeğinden (2000) bir saat sonra (21 :00) içiniz. 6.Diyetin ikinci günü, verilen ilacın ikinci yarısını akşam yemeğinden (20:00) bir saat sonra (21 :00) içiniz. 7.ilaç içildikten sonra inceleme yapılana kadar hiçbir şey yemeyınız. 8.Sabah aç karnına hastaneye gidiniz.

Böbrek Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı

Tanı Testleri

Böbrek hastalıklarının tanısı için önce, hastanın yakınmaları ve ge nel durumu değerlendirilir. Sistemlere ilişkin belirti ve bulgular, fizik muayene sonuçları değer lendirilir.

İdrar Bulgu ve Belirtileri

İdrar muayenesi klinikte en temel inceleme ölçütlerinden biridir. Bu nedenle hem ürinasyon (diürez-idrar etme) hem de idrarın özellikle ri incelenir.

İdrar miktarı: Günlük idrar miktarı erişkin bir erkekte ortalama 1500 mi., kadında 1000 mi. olarak kabul edilir. Bu miktar alınan sı vı, ortamın iklim koşulları, solunum ve deri yoluyla sıvı kayıpları, patolojik olarak kusma ve ishal, aşırı terleme gibi faktörlerle değişe bilir.

İdrarın görünümü: idrar normalde berrak görünmelidir. Üriner sistem enfeksiyonlarında ve kristalüride idrarın görünümü bulanık ladır.

İdrarın rengi: Böbrek ve bağırsakta fenil alaninden ürokromojen yapılır. Bunun oksidasyonu ile böbrekte ürokrom oluşur. Ürokrom (300-5004 mg/L) idrara açık sarı rengini verir. Protein yıkımı artınca ürokromojen oluşumu artar. İdrarın rengi koyulaşır. Poliüri halinde idrarın fazla dilüe olması (sulanması) nedeniyle renk açık, oligüri halinde ise renk daha koyu olur.

İdrar dansitesi: Normalde 1015-1025 arasındadır. İdrar miktarı artınca dansite düşer, miktar azalınca dansite yükselir.

İdrarın reaksiyonu: pH 5.8-6.4 arasında ve asittir.

İdrarın kokusu: İdrar hafif amonyak kokusundadır.

İdrarın Mikroskopik Muayenesi

Lökosit: Normalde bir mikroskopik alanda idrarda lökosit erkekte 1-2 tane, kadında ise üretra vajene yakın olduğu için 3-4 tane görü lür.

Eritrosit: Normalde idrarda eritrosit görülmez, ancak 0-3 kadar normal kabul edilir. Ancak kadınlarda, menstrüasyon zamanında çok az görülebilir.

Epitel: Her mikroskopik alanda 1-2 tane görülür.

Silendir: Normal idrarda silendir görülmez.

Kristal: Beklemiş idrarda ürat kristali görülebilir.

İdrar Sedimenti: Örnek alınacak idrar önce karıştırılır ve sonra bir tüpe konulan 10-15 mi. idrar, 2000 turda 3-5 dakika santrifüje edilir. Tüpün dibindeki çökelti kalacak şekilde içindeki idrar dökülür. Çö keltiden 1 damla-lam-lamel arasında incelenir. Normal idrar sedimentinde her mikroskopik alanda üretra, mesane, kadında vajina epitel hücreleri, deskuame olmuş tek tük pelvis ve üreter hücresi, 1-2 eritrosit ve 3-4 lökosit bulunabilir.

Patalojik İdrar Sedimenti Bulguları

Bol epitel: İltihabı dejeneratif ve tümöral renal hastalıklarda.

Bol eritrosit (hematüri): Taş, tümör, tbc, prostatit, piyelonefrit ve glömerulonefritte.

Bol lökosit (piyuri): İdrar yolları ve böbrek enfeksiyonunda.

Silendirüri: Silendir koagüle olmuş protein, kümelenmiş hücreler ve hücre artıklarından oluşur. İdrarda bulunması patalojiktir.

Bakteriüri: Taze idrar sedimentinde bakteri bulunmasıdır. İdrar kültürü yapılır. İdrar kültürü için steril tüpe hastanın idrarı alınır. Kültür için idrar ör neği alınmadan önce olası bir bulaşmaya karşı hastanın perinesinin eksternal mea ve çevresinin bakteri ve salgılardan arındırılması ge rekir. Bunun için hastaya antiseptik bir solüsyonla perine bakımı ve rilmelidir. Perine bakımından sonra ilk idrar dışarı atılır, sonraki id rar steril tüpe alınır. İdrar örneği yarım saat içinde laboratuvara gönderilmelidir. Örnek, en fazla 2 saat buzdolabında bekletilebilir.

Kristaller: Az miktarda kristal bulunması patalojik sayılmaz. Fazla ve devamlı görülmeleri, taş olasılığını akla getirir. Kalsiyum oksalat, ürik asit, kalsiyum karbonat kristalleri idrar sedimentinde bulunabi len kristallerdir.

Protein: Normalde idrarda protein bulunmaz. İdrarda protein ol ması patalojik bir durumu gösterir. İdrarda proteine Esbach yöntemi ile bakılır. Bu işlem için önce hastanın 24saatlik idrarı toplanır. 24 saatlik idrar toplamaya, genellikle sabah başlanır. Günün herhangi bir saatinde de idrar toplamaya başlanabilir. Hasta tuvalete gönde rilerek başlama saati saptanır ve ertesi gün aynı saate kadar hastanın idrarı biriktirilir. Toplanan bu idrar bir yerde karıştırıldıktan sonra özel Esbach tüpüne “U”ya kadar konur. Ardından tüpe “R”ye kadar Esbach solüsyonu eklenir. Pratikte 10 g. piruvik asit 20 g. sitrik asit le birlikte 1000 mi. suda çözünürse Esbach solüsyonu elde edilir. Tüp karıştırılır, kapatılarak plasterlenir, üzerine hastanın adı soya dı, konulduğu tarih ve saat, okunacağı tarih ve saat, hastanın 24 saatlik total idrar volümü yazılır. Kapatılan tüp 24 saat sonra açılır. Dibindeki çökelti g. olarak okunur. Bu değer hastanın 1000 mi. idra-rındaki protein miktarıdır. Bu değer total idrar volümü ile birlikte hemşire gözlem kağıdına geçirilir. Hastanın günlük protein kaybını hesaplamak için ise okunan protein değeri total volümle çarpılıp 1000′e bölünür.

Poliüri: Günlük idrar miktarının 2500 ml’den fazla olması, Oligüri: Günlük idrar miktarının 400 ml’nin altında olması, Dizüri: Hastanın yanma ve ağrılı idrar yapması, Pollaküri: Sık idrar etme hali

İdrar Retansiyonu: Hastanın mesanesini tümüyle boşaltamaması (ya kısmen ya tamamen), İdrar İnkontinansı: İdrarı tutamama-kaçırma hali. Hiç bir koşula bağlı olmaksızın hasta idrarını gece ve gündüz tutamaz-kaçırır. Nokturi : Gece idrara kalkma. Kadın ve erkek için gece idrar etmek için uyanıp kalkmak fizyolojik bir olay değildir. Hematüri: idrarın kanlı oiması (mikroskopik ya da makroskopik tür de olabilir).

Böbrek Biyopsisi

Nefropatilerin histopatolojik tanısında, kesin ve en son başvurula cak böbrek biyopsisidir. Çoğunlukla sağ böbrek biyopsi için tercih edilir. Hastaya biyopsi yapılacağı ve özelliği hakkında gerekli bilgi verilip kabul ettiğine dair yazılı belge alınmalıdır. Biyopsiden önce morfin-atropin ya da uygun bir sedatif verilebilir. Daha sonra hasta procubitus (yüzü koyun) olmak üzere biyopsi yapılacak masaya, karnı 1 ya da 2 yastık veya kum torbasının üstüne gelecek şekilde yatar. Vertebral kolon 12′nci kostanın kenarı ve krista iliaka sırtta çizilerek işaretlenir, daha sonra röntgen filmi de ele alınarak biyopsi noktası film üzerinde ve oradan naklen cilt üzerinde saptanıp işaret edilir.

Bu bölgede gerekli şekilde cerrahi aseptik hazırlık yapıldıktan ve steril çamaşırlarla uygun şekilde kaplandıktan sonra steril şartlar içerisinde steril biyopsi takımı açılır. Uzunca bir iğne ile yerel anes tezi yapılır (xylocaine). Ponksiyon biyopsi iğnesi ile böbrekten par ça alınır.

Biyopsiyi izleyen 24 saatte hasta yatak istirahatinde ve kontrolde bulundurulmalı, tansiyonu ve nabzı ölçülmeli, karın ve lomber böl geler sistematik olarak muayene edilmelidir.

Kan Muayeneleri

Böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için, kanda bulunan bazı maddelerin miktarlarına bakılır. Kan Üre Azotu (BUN-Blood-Urea-Nitrogen): BUN protein metabo lizmasının artık ürünü olup, böbrekler yoluyla vücuttan atılır. Böb-reklerdeki her hangi bir patoloji, üre atılımını engelleyeceğinden BUN miktarı tanı için çok önemlidir. Normalde BUN 8-25 mg/100 ml.’dir. Proteine Bağlı Olmayan Nitrojen (NPN-Total Non Protein Nitrogen): 25-35mgr./100ml. Kreatinin: BUN gibi böbreklerden atılır, kas katabolik ürünüdür. Kandaki değeri normalde 0.7-1.5 mg/dl.’dir. Normalde BUN/Kreatinin oranı 20/1′dir. BUN düzeyi, bu oranın üzerine çıkarsa dehidratasyon, gastrointestinal sistem kanamasına ya da malnütrisyona işaret eder. Her ikisi birden yükselirse, hasta böbrek hastalığı ya da yetmezliği yönünden değerlendirilir. Ayrıca kanda total protein, elektrolitler ve ürik asit miktarına bakılır.

Röntgen Çalışmaları

İntravenöz Piyelografi (IVP): Hastaya intravenöz radyoopak mad de verilerek böbreklerin, renal pelvisin, üreter ve mesanenin genel görünümü ve böbreklerin süzme durumu değerlendirilir. IVP yapılırken kullanılan radyoopak madde iyot içerdiği için, teste başlamadan önce hastanın iyota karşı allerjisi olup olmadığı araştı rılır. Böbrekler periton arkasında (retroperitoneal) yer aldıklarından filmde gölge olmaması için bağırsakların boşaltılması ve içinde gaz bulunmaması gerekir. Hastaya testten bir gün önce, posası az gı dalar verilir. Akşamdan bağırsakların boşaltılması için laksatif veri lir. Önce direkt batın filmi çekilir, sonra IV radyoopak madde verilir. Enjeksiyondan sonra 1., 5., 15., 20. ve 30. dakikalarda bazan daha uzun aralıklarla film çekilir. Daha sonra hastaya idrar yaptırılır ve mesanenin boşalmasını değerlendirmek için son bir film daha çeki lir. IVP yapılacak hastaya, hemşire işlemden önce radyoopak mad de damardan verilirken sıcaklık ve ağızda tuzlu tat hissedebileceği ni anlatır.

Enjeksiyondan sonra anaflaktik şok, solunum distresi, şok ve kan basıncında düşüklük belirtileri yakından izlenir. Testten sonra hastaya normal diyet ve bol sıvı verilir. Retrograt Piyelografi: Retrograt piyelografi, idrar yollarının üretral kateter aracılığıyla kontrast madde verilerek radyolojik olarak gö­rüntülenmesi işlemidir.

İntravenöz piyelografi ile üriner yolun görünümünün yetersiz olduğu durumlarda, üreterleri ve mesaneyi radyolojik olarak değerlendir mek için retrograd piyelografi yapılır. Tümör, taş ve dıştan olan her hangi bir bası retrograt piyelografi ile görülebilir, işlem için; Üretral kateter sistoskopi aracılığı ile üreterlere sokulur. Radyoopak madde (Hypaque ya da Renografin) enjekte edilir ve filmler çekilir. Bu işlem yaklaşık bir saat kadar sürer.

Hastanın Hazırlanışı ve Bakımı

Hastaya işlem açıklanır. İşlemde sistoskopun, foley kateter gibi aynı şekilde mesaneye sokulacağı anlatılır. Hekim isteminde lavman varsa, hastanın bağırsakları boşaltılır ve sonuç kayıt edilir.

İşlem lokal anastezi altında yapılacaksa, sabah sıvı besinler veri lebilir. İdrar stazını önlemek ve gerektiğinde idrar örneği almak için hastanın sıvı alması sağlanır.

İşlem genel anestezi altında yapılacaksa, hasta gece yarısından sonra ağızdan hiç bir şey almamalıdır. Gerekirse intravenöz sıvı verilebilir.

İşlem sonrasında hastanın tek başına kalkmasına ya da yürüme sine izin verilmez.

işlemden sonra en az 24 saat hastaya gereksinimlerini karşılama da yardım edilir.

İşlemden sonra idrarın rengi kontrol edilerek kaydedilir. Genellikle ilk günlerde idrar pembe renktedir. Açık kırmızı renkte olduğunda ve içinde pıhtılar varsa hekime bildirilir.

Hasta, işlemden sonra mesane kasılması ve idrar yaparken yan ma hissedebilir. Bu durumda ılık banyo ya da analjezikler verilebilir. Yine fazla sıvı alması sağlanarak idrar yoğunluğu azaltılır.

Yaşam belirtileri kontrol edilerek kaydedilir. Taşıkardı, tansiyon ar-teriyelin ve ateşin yükselmesi gibi sepsis belirtileri yakından izlenir.

Benzer Yazılar

  • ıvp nedir
  • ıvp nasıl çekilir
  • ivp çekimi
  • ıvp nasıl yapılır
  • ilaçlı böbrek filmi nasıl çekilir
  • ivp filmi
  • ivp zararları
  • böbrek filmi nasıl çekilir
  • ivp böbrek filmi
  • ilaçlı film nasıl çekilir
  • i v p nasıl yapılır
  • yağlı film nasıl çekilir
  • renkli film nasıl çekilir
  • renkli böbrek filmi nasıl çekilir
  • ı v p nedir
This entry was posted in Sağlık Sorunları & Hastalıklar. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>